Psikoloji Sözlüğü

Aktarım – Danışanın geçmişte önemli kişilerle yaşadığı duyguları terapiste yöneltmesi.

Aleksitimi – Duyguları tanımlama ve sözel olarak ifade etmede güçlük.

Anksiyete – Tehdit algısına karşı ortaya çıkan yoğun kaygı ve huzursuzluk durumu.

Anomi – Toplumsal normların zayıflaması sonucu ortaya çıkan yönsüzlük hissi.

Arkaik Nesne İmgesi – Çocuklukta gelişen, bilinçdışı nesne temsillerinin ilkel biçimi.

Atıf Yanlılığı – Olayların nedenlerini değerlendirirken sistematik hata yapma eğilimi.

Bağlanma Stilleri – Bireyin yakın ilişkilerdeki duygusal bağlanma biçimi.

Bastırma – Kabul edilemeyen dürtü ve duyguların bilinçdışına itilmesi.

Bilinç – Bireyin farkında olduğu algı, düşünce ve duyguların alanı.

Bilinçdışı – Farkında olunmayan düşünce, duygu ve dürtülerin zihinsel alanı.

Bilişsel Çarpıtmalar – Gerçeği çarpıtan, otomatik ve hatalı düşünce biçimleri.

Borderline Kişilik Örüntüsü – Duygusal dalgalanma, terk edilme korkusu ve ilişki istikrarsızlığı ile karakterize kişilik yapılanması.

Bütünleştirme – Benliğin farklı yönlerini bir bütün haline getirme süreci.

Çarpıtma – Gerçekliğin savunma amaçlı olarak değiştirilerek algılanması.

Çekirdek İnançlar – Kişinin kendisi, başkaları ve dünya hakkında temel kabul ve varsayımları.

Çözülme – Bilinç, bellek veya kimlik bütünlüğünün geçici olarak bozulması.

Çağrışım – Bir düşüncenin veya imgenin başka bir düşünceyi tetiklemesi.

Çifte Bağ – Kişiye çelişkili mesajlar verilerek çıkışsız bırakıldığı iletişim biçimi.

Çatışma – Farklı dürtü, ihtiyaç veya değerler arasında yaşanan gerilim.

Defans Mekanizmaları – Ego’nun kaygıyla baş etmek için kullandığı bilinçdışı stratejiler.

Depresyon – Süreğen mutsuzluk, ilgi kaybı ve enerji düşüklüğü ile seyreden duygu durumu bozukluğu.

Dissosiyasyon – Zihinsel süreçlerin bütünlüğünün ayrışması.

Duygusal Düzenleme – Duyguları yönetme, değiştirme veya sürdürme becerisi.

Dürtü – Biyolojik veya psikolojik bir ihtiyacın yarattığı harekete geçme enerjisi.

Dürtü Kontrol Bozukluğu – Ani dürtülere karşı koyamama ile karakterize bozukluklar grubu.

Empati – Başkasının duygularını anlamak ve hissetmek yetisi.

Ego – Gerçeklik ilkesine göre işleyen, benliğin düzenleyici yapısı.

Ego Psikolojisi – Ego’nun gelişimi, işlevleri ve savunmaları üzerine odaklanan psikanalitik ekol.

Evrensel Travma Tepkisi – Travmatik olaylara kültürler arası benzer psikolojik tepkiler.

Eşduyum – Karşıdakinin duygusal durumuna hassas şekilde uyum sağlama becerisi.

Eyleme Vurma – Bilinçdışı çatışmaları davranış yoluyla dışavurma.

Fiksasyon – Gelişimsel bir dönemde takılı kalma durumu.

Fonksiyonel Yakınsama – Farklı psikolojik süreçlerin benzer işlevsel sonuçlar doğurması.

Fobik Kaçınma – Korku yaratan durumlardan bilinçli olarak uzak durma davranışı.

Frustrasyon Toleransı – Hayal kırıklığına tahammül edebilme kapasitesi.

Fizyolojik Uyarılma – Organizmanın stres veya uyarılma karşısında verdiği bedensel tepkiler.

Gerileme – Stres karşısında daha erken gelişim evresine ait davranışlara dönme.

Gösterge – Dil ve bilinçdışı ilişkisini açıklayan, anlam taşıyıcı sembol.

Gölge – Jung’a göre, kişinin bastırdığı veya reddettiği kişilik yönleri.

Gözlemci Benlik – Kişinin kendi içsel durumunu nesnel olarak gözlemleyebilme kapasitesi.

Güdü – Davranışı başlatan, yönlendiren ve sürdüren içsel güç.

Habituation – Tekrarlanan uyaranlara karşı tepkilerin azalması süreci.

Halüsinasyon – Gerçek bir uyaran olmadan algı yaşanması.

Hipervijilans – Aşırı tetikte olma ve çevresel tehditleri sürekli tarama hali.

Homeostaz – Organizmanın iç dengesini koruma eğilimi.

Hipnoz – Dikkatin odaklandığı, telkine açıklığın arttığı değişmiş bilinç durumu.

İçgörü – Kişinin kendi ruhsal süreçlerini fark edebilme kapasitesi.

İçselleştirme – Dışsal değer, inanç veya normların bireyin benliğine dahil edilmesi.

İdealleştirme – Bir kişi veya nesneyi abartılı olumlu özelliklerle algılama.

İntrapsişik Çatışma – Zihinsel yapılar arasında yaşanan içsel gerilim.

Jungian Arketipler – Kolektif bilinçdışında bulunan evrensel sembol ve imge kalıpları.

Katarsis – Bastırılmış duyguların ifade edilerek arınma sağlanması.

Lateralizasyon – Beyin yarımküreleri arasında işlevsel uzmanlaşma.

Mentalizasyon – Kendi ve başkasının davranışlarını zihinsel durumlar üzerinden anlayabilme becerisi.

Metakognisyon – Kendi düşünme süreçlerini fark etme ve düzenleme becerisi.

Narsisizm – Aşırı özseverlik ve başkalarından onay arayışı ile karakterize kişilik yapılanması.

Negatif Pekiştirme – İstenmeyen bir uyaranın kaldırılmasıyla davranışın güçlenmesi.

Nesne İlişkileri – Bireyin içsel nesne temsilleri üzerinden ilişki kurma biçimi.

Nöroplastisite – Beynin yapısal ve işlevsel olarak değişebilme kapasitesi.

Özdeşim – Başka bir kişi ya da nesnenin özelliklerini benliğe katma süreci.

Psikodinamik Formülasyon – Belirtilerin gelişimsel ve ilişkisel kökenlerini açıklayan klinik yapılandırma.

Somatizasyon – Psikolojik çatışmaların bedensel belirtilerle ifade edilmesi.

Yineleme Zorlantısı – Çözülmemiş deneyimlerin bilinçdışı biçimde tekrar edilmesi eğilimi.